NHỚ BÁO XUÂN XƯA

            Năm nay, những tờ  báo giấy hầu như đã vắng bóng ở những nơi thường có…báo biếu, vì người ta không cần nữa, khi mà tình trạng “báo điện tử”, Internet phát triển rất nhanh, chỉ cần ngồi trước bàn máy tính, hay cái Ipad, thậm chí cái cell phone, người ta vẫn có thể mở ra để tìm đọc những gì cần muốn đọc ngay tức khắc.( tình trạng nơì xứ người, chứ trong nước thì không hiểu rõ)

Nhưng đọc báo điện tử nhiều lúc cũng… mỏi mắt lắm, mà lỡ tay đụng nhằm cái nút nào đó thì chữ chạy mất tiêu, lại phải lục tìm cũng tốn thời gian, không như báo giấy, đọc tới đâu thì làm dấu tới đó, dù thời buổi này có hơi bất tiện mỗi khi đi đâu phải vác báo theo, mà nhiều khi nặng quá cầm hổng nổi. Nhưng rồi cũng không có nhiều báo để đọc, nhất là lúc Tết nhất tới nơi như lúc này mà không tìm thấy được tờ báo Xuân nào cho đúng nghĩa (nếu có thì cũng chỉ có quảng cáo thì nhiều, mà văn chương chữ nghĩa lại hiếm hoi). Chả bù ngày xưa…

Nhớ quá những tờ báo Xuân ngày xưa đó…

 

            Ngày đó những tờ báo xuân khổ lớn mà các độc giả hầu hết là những “phái nữ” thích đọc thường xuyên như Tiền Phong, Tiểu thuyết thứ năm, Kịch ảnh, Điện ảnh, Phụ Nữ ngày mai. Phụ nữ diễn đàn, Chính luận, Tia sáng…v..v..  thường in hình các Ca sĩ, Nghệ sĩ đẹp ở trang bìa trước. Phải nói là hình đẹp hết biết luôn thời bấy giờ. Những tài tử, nghệ sĩ, ca sĩ nổi tiếng đẹp thời đó không nhiều. Thời của tôi biết chiêm ngưỡng dung nhan nguời đẹp như Túy Phượng, Thẩm Thúy Hằng, Thanh Nga, Minh Hiếu, Kim Cương, Thanh Lan, Thanh Thúy, Mộng Tuyền (tên cũ cũng là Kim Loan), Kim Loan (căn nhà ngoại ô) và một ít nghệ sĩ cải lương như Lolita Mỹ Châu, Út Bạch Lan, Lệ Thủy, Phượng Liên…,một vài  ca sĩ nữ mới vừa nổi lên, thiếu vắng hình bóng…nam ca sĩ ( chỉ có vài  ông như Nhật Trường, Duy Khánh…)…

Muốn độc giả mua báo nhiều và nhanh hơn, các ông nhà báo không quên tặng thêm quyển lịch có hình người đẹp đủ mười hai tháng, bảo đảm báo Xuân không còn tờ nào, nhất là những độc giả ở tỉnh, muốn mua báo xuân phải…canh me dữ lắm, vì ra nhà sách chậm một chút, cứ y rằng về tay không, tiếc hùi hụi. Nhưng khi mua về nhà phải coi nhanh, giữ kỹ, dù đôi lúc để trên bàn…làm cảnh, để khách khứa đến nhà, trong khi ngồi chơi đợi chủ nhà, thì có tờ báo Xuân mà mở coi tạm cho hết thời gian …chờ đợi, nhất là những anh chàng đang tìm đến nhà…người ấy để ra mắt gia đình. Tờ báo Xuân cũng là cách trang hoàng nơi phòng khách cho ba ngày Xuân thêm phần màu sắc, có thêm hương vị Xuân ngoài cái cỗ bồng bánh mứt với dĩa hạt dưa. Nhưng tờ báo Xuân cũng là …niềm tự hào của những khổ chủ của nó, người thường xuyên đọc báo và biết báo nào có hình đẹp, bài hay và những nhà văn, nhà thơ nào mình thích. Và thường phải giữ kỹ kẻo khi bạn bè mượn đọc rồi tờ báo không cánh cũng bay luôn..

            Có một lần tôi mua được tờ báo xuân có hình nữ ca sĩ Thanh Thúy. Hồi đó không biết mắc ông cha gì lại đi mê ca sĩ Thanh Thúy dữ vậy: Cô đẹp, có giọng hát ru hồn người, mỗi lần nghe cô hát từ đài phát thanh, qua một cái đài của mấy người Lính địa phương quân đang đóng quân tại nhà tôi, cái đài muốn nghe phải bỏ pin từ máy PRC truyền tin gì đó, nhiều lúc nghe rột rột vì không rõ. Nhưng sao giọng cô Thanh Thúy nó…buồn da diết mà hay không biết diễn tả thế nào (hồi đó con nít mà, bây giờ già thì có chữ để diễn tả rồi), nhất là cô hát bài “Tiếng ca u hoài” của nhạc sĩ Anh Bằng, như chính giọng ca của cô vậy. (Tôi chưa quên một giọng ca chan chưa u hoài, những đêm vắng lặng, bồi hồi gợi nhớ thương ai…)

 

Khi tôi về quê ăn tết, cũng có ý…khoe với bạn bè rằng ta có báo Xuân hình Thanh Thúy, bèn đem hình cô ca sĩ dán lên tường ngay phòng khách cho…le lói. Le đâu thì chưa thấy, chỉ thấy đêm ấy, đêm kinh hoàng mà con bé học trò về làng phải hứng chịu, cảnh mấy ông “du kích địa phương của mặt trận giải phóng miền nam” ở làng tôi đến nhà…thu thuế. Khi nghe tiếng gõ cửa, má tôi biết nên đem đám con chui trốn dưới hầm. Họ vào nhà, việc đầu tiên họ làm là xé toạc hình ca sĩ thần tượng của tui rồi chửi tục, họ hỏi má tôi cái hình từ đâu mà có, tấm hình của…bọn đồi trụy, của mấy “con đ..” trong thành phố, rằng má tôi cần phải đi học tập để thấm nhuần tư tưởng cách mạng mà dạy lại con cái…, tôi ngồi dưới hầm tức quá mà phải bụm miệng lại không dám khóc.

Lần đầu tiên trong đời con nít  “bị” các ông mặt trận nằm vùng mới phất lên chửi và hăm dọa vì tội mê ca sĩ.

Nhưng hàng năm mua báo Xuân thì cứ mua, vì bài viết bên trong đủ các thể loại đọc hoài không thấy chán. Những bài viết về những con vật “cầm tinh” năm đó rất tỉ mỉ, lôi cuốn, họ đoán già đoán non về thời sự rằng sẽ có những biến chuyển quan trọng nào. Như năm nay là năm con Ngựa cầm tinh, người ta sẽ viết bài tả về con ngựa, nào là hình dáng đẹp xấu ra sao, tính tình của ngựa thế nào, những con ngựa đã đi vào huyền sử. Rằng những người mà có tính …ngựa sẽ nhận hậu quả gì? tại sao có câu “tứ mã nan truy” chẳng hạn. Những mẫu chuyện giựt gân ngày cuối năm được các nhà báo khai thác triệt để, nhất là những chuyện tình cảm éo le, bi đát, ướt át đêm giao thừa. Chuyện đêm xuân nàng chong đèn đợi chàng về xông đất, nhưng chàng lại …dông mất với mèo (vì chàng tuổi ngựa), khiến nàng eo sèo không còn thiết tha gì đến mùa xuân tươi đẹp nữa. Chuyện kể Mẹ già đợi con về nấu bánh chưng đêm ba mươi, nhưng con còn bận chinh chiến miền xa đành lỗi hẹn mà hát rằng… Nếu con không về chắc Mẹ buồn lắm?....thật cảm động nhiều lúc khiến người đọc không cầm được nước mắt.

 

            Nhưng hấp dẫn, gây tò mò nơi đám học trò, con gái vẫn là chuyện đời tư nghệ sĩ. Hồi đó nghệ sĩ nổi tiếng không nhiều như bây giờ ( chỉ ít người giới thiệu lúc đầu), tài tử xi nê lại càng ít, ca sĩ thì cũng không nhan nhản khắp nơi, nên cô ca sĩ nào sắp sửa lên xe bông mà bị tình lang bỏ ngang hông, khiến cô nàng xuýt nữa đập đầu vào đám lông vịt tự tử, cô nào sắp giã từ sân khấu vì ông chồng cứ ghen tới ghen lui, cô nào vừa thoát khỏi màn uýnh ghen vô tiền khoáng hậu của bà Nhớn (bà Nhớn chuyên môn đi uýnh ghen bằng “trực thăng vận”(?) đã dành sẵn cho bà, vừa nhanh lại vừa đúng mục tiêu!). Nữ nghệ sĩ nào vừa đi tune-up dung nhan đến nỗi bị vết thương hành hạ khiến đêm không ăn, ngày không ngủ, chuyện nam ca sĩ nào lỡ xô vợ rớt khỏi xe…chết ngủm, chuyện tùm lum tà la các nàng….phà ca đi xông đất 3 ngày tết.

Ủa mà hồi đó sao lại ngây thơ vô số tội thế? mắc chi mà tin mấy ông nhà báo nói láo ăn tiền viết chuyện đi…xông đất các nghệ sĩ. Báo thì in trước tết, mà đã có sẵn bài xông đất ngay ngày…mộng một Tết? cứ y như rằng các ông đi tới nhà thật, rồi gặp người thật việc thật để trả lời những câu hỏi do họ đặt ra, thường là về đời tư để…câu đọc giả như đi hát năm nào? cuộc sống gia đình ra làm sao? cuộc sống đời thường mỗi ngày diễn ra như thế nào, đã có bao nhiều lần tình duyên trắc trở?... , dù biết họ bịa chuyện, nhưng sao hồi đó cứ tin răm rắp (?). Giờ nghĩ lại …ngốc thật!.

 

Rồi nào là chuyện ma hiện về báo mộng đêm xuân, cho chàng biết rằng nàng vẫn yêu chàng cho đến…chết. Chuyện nàng đi hái lộc đêm giao thừa bị con Ma nhà họ Hứa dẫn đi mất biệt. Ma đem giấu nàng trong buị tre cuối làng, nhét vào miệng đầy phân bò, đất sét, mà trong cơn mơ bị ma nhập, nàng cứ ngỡ một chàng phò mã đẹp trai rước nàng về dinh, treo đèn kết hoa và thết đãi yến tiệc. Trên bàn tiệc vô số sơn hào hải vị, họ tả mê ly lắm, nào là dĩa thịt gà bốc khói thơm phưng phức, nào là dĩa bào ngư đậm mùi hải sản khó mà kiếm được giữa cơn sốt của thành đô, tả và tả thật hấp dẫn nên nàng ân cần xơi ráo, nhưng không ngờ khi tỉnh ra mới biết là do ma chơi..xạo!

 

            Báo nào cũng đặc sắc, nhưng nếu có thêm mục coi bói nữa thì cứ y như rằng báo được chiếu cố tối đa.

 

Nghĩ lại ngày xưa, cái thời chưa có nền văn minh điện tử, cái ngày mà con người miền Nam còn “đất rộng người thưa”, còn cuốc bộ thăm nhau, còn đi xe thồ, xe ngựa, xe lam, xe xích lô máy, xe Honada hai bánh, còn xe hơi thì ở thành phố mới có. Muốn đi xa thì phải ngồi trên những chiếc xe đò đời cổ lỗ sĩ nhiều hơn xe đời mới, (xe lửa thì bị quân “giải phóng” phá đường rầy ráo trọi nên nằm im chờ… chết)  nên chuyện bói toán còn có chút linh thiêng(?), mới có nhiều ông “thầy” ngồi chờ ở những nơi người ta đi hái lộc chúc xuân. Những ông già có, sồn sồn có, chỉ cần mặc chiếc áo dài đen, đội khăn đóng với một mớ sách tiếng…hán hơi cũ cũ đặt trên bàn và bát nhang cùng một mớ giấy vàng xanh trắng đỏ gì đó vẽ ngoằn ngoèo vài chữ Hán cho ra vẻ…linh thiêng, thì sẽ có khách đến chiếu cố ngay, dù rằng những ông ông này chắc chẳng phải…thầy bói thật, Có khi quẻ xâm lắc ra hạ hạ mà theo lời ông thì…tốt vô cùng vì phước đức của gia đình để lại, mọi chuyện xui xẻo không may qua tay …thầy thì vận hên sẽ đến, miễn cứ bỏ tiền cúng cho thầy thì nạn ách tiêu tan, tình duyên khởi sắc đố ai mà không …thích. Nhưng thời bây giờ mà …xem bói thì không biết có linh không?( những ông thầy bói…có tiếng vẫn đông khách như thường), nhất là khi đọc trên những tấm lịch treo tường, những câu chữ cũng…tử vi chính thống.

Trong lịch sách tử vi có lần tôi đế ý: “Ngày mồng một-vía Đức Phật Di Lạc, ngày Kỷ hợi: Hành mộc - Trực thâu - sao Vỹ. Kỵ tuổi: quý Tỵ, Đinh Tỵ. Hung thần: Hà khôi - kiếp sát - cầu trần. Cát thần: Mẫu sương - Ngũ phú - Bất tướng. Hỷ thần: đông bắc. Tài thần: chính bắc. Hạc thần: Trời thiên. Xuất hành theo hướng đông bắc và chính bắc. Nên: Tế lễ, họp bạn, cưới gả, khai trương. Cữ: Động thổ, an táng, động dao động thớt. Giờ tốt: Ngọ - Mùi- Tuất. Giờ xấu: Mão - Dậu.

Nếu phải giải theo “thầy tử vi miệt vườn tui” thì như thế này: ngày mồng một là ngày của… Phật, chắc cũng bên Ấn độ nên không nên chơi với… rắn, mà nên thân với… heo. Kỵ tuổi Tỵ là tuổi rắn mà, giờ xấu mão là mèo, giờ Dậu là gà, mèo hay gà mà chơi với rắn chỉ có nước giúp rắn no dai, mà mèo mả gà đồng gì cũng không tốt cả. Chỉ có trong phim Ấn độ thuộc loại “sữa rừng thay sữa mẹ” hay “con thơ bên dòng suối” hoàn toàn nói tiếng Việt nam do hãng phim Mỹ Vân chuyển âm mới có cảnh người chơi với… rắn mà thôi! Còn giờ tốt là con ngựa, con dê và con chó. Mấy người tuổi này nên đi đến sân đua ngựa, đua chó mà bắt con nào phần thắng chắc về phe ta. Người nào tuổi mùi là con dê nên mời bạn gà đi ăn để tỏ tình là chắc bẫm. Mấy thứ thần thì miễn bàn, vì quý ngài chắc cũng…dông mất khỏi thượng giới rồi, chứ mặt trăng, sao hỏa gì gì con người cũng lên đến nơi mà đâu có thấy ai ở trên đó. Theo quẻ xuất hành theo hướng Đông bắc là đúng quá xá, nếu bữa đó nghỉ làm để đi… Lake Charles, nếu là người ở xứ Cao bồi....

Rồi thì nên tế lễ, họp bạn cũng đúng nốt, vì Tết nhứt mà, nhà người Việt mình ít ra cũng có mâm cơm cúng trên bàn thờ Tổ tiên, rồi sau đó tụ họp bạn bè đến… thanh toán. Mấy “hội đoàn” họp mặt mừng Xuân mới thật đông vui.  Nhưng mà cưới gả, khai trương thì phải xét lại. Nếu Tết nhằm ngày thứ Ba, không phải thứ bảy, chủ nhật thì làm sao mà mời bà con đi dự tiệc cho đông dzui mà… ít hao? Còn cái mục cữ động thổ coi mòi không ổn, nếu giải nghĩa theo kiểu người giỏi chữ Hán ..gian, thì thổ là… đất, động thổ là… động đất, đó là tai họa do Trời giáng, mỗi lần có động đất là thiệt hại cả vật chất lẫn nhân mạng, con người có nước “chịu trận” chứ làm sao mà cữ được, còn hiểu theo nghĩa thường thì mấy người cắt cỏ, làm vườn, trồng cây cho dân bản xứ rất dễ dàng mất mối làm ăn. An táng thì khỏi lo, vì còn chờ… nhà quàn có chỗ mới vào được. Còn cữ động dao động thớt thì có mòi đói ráo làm sao có mục cưới gả gì đây, đừng nói chuyện đi xách cơm tháng. Mà nhà hàng ăn không đụng tới thớt với dao thì sao gọi nhà hàng, vv…  nhiều và nhiều chuyện tréo cẳng ngỗng lắm…

 

Nhưng có tờ báo Xuân năm xưa, với một chuyện tình buồn thật buồn mà sao tôi cứ nhớ hoài nhớ mãi

Đó là chuyện tình mang tên “Lan và Ngọc”! không nhớ được tên tác giả. Truyện kể về một người Lính tên Ngọc với cấp bực chuẩn úy còn trẻ, rất trẻ, vừa ra khỏi trường bộ binh Thủ đức. Đơn vị của ông đóng quân ở một làng quê và tình cờ ông gặp được một “bà sơ” tên Lan đang làm công tác thiện nguyện tại một nhà thờ gần đó vào một ngày Xuân rực rỡ tươi vui. Hình như họ có tình cảm với nhau nhưng chưa ai thổ lộ cùng người đối diện, Có một lần người Lính trận bị thương trong cuộc hành quân, và chính bà Sơ là vị nữ cứu thương đã săn sóc cho người Lính đến khi lành lặn. Và mùa Xuân năm sau đó, giặc giã lan tràn khắp nơi, đơn vị người Lính phải đi hành quân trận địa mới. Sau bao ngày gian nan vất vả, chiến thắng cũng về với quân dân ta, và đơn vị Lính trở về nơi đóng quân cũ. Khi đi qua khu nghĩa trang có nhiều ngôi mộ mới đắp mà đất còn chưa xanh cỏ, hình ảnh hiền từ của Bà Sơ hiển lộng bên cây thánh giá đặt ngang ngôi mộ, đã làm cho người Lính sững người và ông quỵ xuống…

Câu chuyện có nhiều tình tiết vui buồn lẫn lộn và mối tình đẹp ơi là đẹp thời chinh chiến cứ mãi theo tôi cho đến bây giờ. Chắc ông tác giả bài văn cũng đã thành ngườì…thiên cổ.?

Năm hết Tết đến, ngồi nhớ lại chuyện xưa, nhất là hình ảnh những tờ báo Xuân cứ chập chờn trước mắt, hình ảnh những người đẹp trong tờ lịch được treo trên tường nơi phòng khách làm rộn rã thêm cho ngày Xuân năm xưa, chắc giờ cũng không còn lại mấy người…? Những hình ảnh thân thương đó chắc không bao giờ tìm lại được. Thôi thì nhớ để mà …nhớ vậy thôi.

 

Lê Thị Hoài Niệm.